| Status | Actief |
| Lancering | 2017 / 2020 / 2024 |
| Ruimtevaartorganisatie | – |
| Type | UV / zichtbaar / infrarood (340 – 890 nm) |
| Orbit | Vliegtuig op 20 km hoogte |
| SRON-instrument | SPEX airborne |
Grootste onzekere factor in klimaatwetenschap
SPEX airborne neemt deel aan wetenschappelijke vliegtuigmissies die de impact van aerosolen op het klimaat en de luchtkwaliteit proberen te begrijpen. Aerosolen zijn kleine vaste deeltjes zoals roet, as en woestijnstof, of vloeibare deeltjes zoals zoutoplossingen. In tegenstelling tot broeikasgassen hebben de aerosolen in de aardatmosfeer een netto afkoelend effect. Het is echter onbekend in welke mate dit geldt. De onzekerheidsmarge begint bij 0,2 graden afkoeling en loopt door tot maar liefst 0,9 graad afkoeling. Dat laatste zou betekenen dat broeikasgassen een nog grotere opwarmende invloed hebben dan we dachten. Onderzoek naar aerosolen vanuit de ruimte en met vliegtuigen verlaagt deze onzekerheid en geeft wetenschappers en beleidsmakers de mogelijkheid om betere schattingen te maken over de toekomstige temperatuur.
Vluchtcampagnes
Tijdens de eerste vluchtcampagne in 2017—ACEPOL—demonstreerden SRON-onderzoekers het zogenoemde SPEX-meetprincipe om eigenschappen van aerosolen te meten. Ook bij het meten van CO2 in de atmosfeer spelen aerosolen een grote rol. Ze verstoren CO2-metingen waardoor het essentieel is om ervoor te compenseren. Dit kan alleen door de hoeveelheid en het type aerosolen tegelijk met CO2 te meten. Daarom was SPEX airborne in 2020 onderdeel van de SCARBO vluchtcampagne, die als doel had gecombineerde CO2- en aerosolmetingen te demonstreren. In 2024 vloog het instrument mee met NASA’s PACE-PAX campagne, op gezette tijden recht onder de PACE-satelliet met aan boord SPEX airborne’s grote broer—SPEXone. Dit ter kalibratie van de satellietdata.
SPEX airborne is een prototype van het SPEXone-instrument aan boord van NASA’s PACE-satelliet. Net als zijn grote broer meet SPEX airborne vanuit meerdere hoeken—in dit geval negen—de polarisatie van het zonlicht zoals dat door aerosolen wordt weerkaatst. Zo komen aerosolen vanuit verschillende hoeken in beeld terwijl het vliegtuig overvliegt. Ook maakt SPEX airborne onderscheid tussen kleuren over het volledige kleurenspectrum van UV-licht tot nabij-infrarood. Met een combinatie van negen kijkhoeken, een breed spectrum en polarisatiemetingen verzamelt SPEX airborne gedetailleerde informatie over aerosolen die nodig is om hun invloed op het klimaat beter in kaart te brengen.
-
SRON Space Mission SPEX Airborne -
-
-
-
-
Instrumentation SPEX Airborne Active mission SRON
