Uit satellietdata blijkt dat de Fentale-vulkaan in Ethiopië begin 2025 in ongeveer drie maanden tijd minstens 38 kiloton methaan heeft uitgestoten. Daarmee is het de grootste methaanuitbarsting die ooit is gemeten uit een vulkaan. De uitstoot is vergelijkbaar met grote industriële lekkages en ligt duizenden malen hoger dan de uitstoot die bij andere vulkanen wordt waargenomen. Nieuwe bevindingen verklaren nu hoe deze atypische emissies konden plaatsvinden.
Begin vorig jaar detecteerde SRON een sterke methaanpluim uit de windrichting van de Fentale-krater. Ze namen snel contact op met satellietbedrijf GHGSat om via een tip-and-cue procedure te bevestigen dat de krater de bron was van de methaanuitstoot. Ze tipten ook onderzoekers van de Universiteit van Bristol, die toen al met collega’s in Ethiopië samenwerkten om de Fentale-vulkaan te monitoren vanwege aanhoudende seismische activiteit. De onderliggende oorzaak van de pluimen bleef echter een raadsel, aangezien vulkanen doorgaans geen grote hoeveelheden methaan uitstoten.
Nu heeft een onderzoeksteam onder leiding van de Universiteit van Bristol, inclusief SRON, nieuwe resultaten gepubliceerd die erop wijzen dat een mega-dyke-intrusie een ondoordringbare deklaag heeft doorbroken waaronder methaan zat opgesloten. Bij zo’n intrusie baant een laag magma zich een weg door breuken in de aardkorst. Dit was tot nu een onbekend verschijnsel. De bevindingen helpen wetenschappers ook te begrijpen hoe magma in de prehistorie broeikasgassen kan hebben vrijgemaakt. Hoewel er bij de Fentale-vulkaan slechts een kleine hoeveelheid methaan vrijkwam vergeleken met de huidige menselijke uitstoot, zou het mechanisme een periode van relatief snelle klimaatverandering in het verre verleden kunnen verklaren.*
‘Dit was een inspirerende samenwerking met wetenschappers uit verschillende disciplines,’ zegt Shubham Sharma (SRON). ‘We hebben satellietdata gebruikt om af te schatten hoeveel methaan Fentale heeft uitgestoten, met een combinatie van thermische, optische en radarwaarnemingen.’
Paper: ‘Methane outburst driven by magma–sediment interactions at Fentale Volcano detected by satellite’ by E. Dualeh et al in Nature Geoscience.
* Bij deze uitbarsting kwam slechts een kleine hoeveelheid methaan vrij vergeleken met de huidige menselijke uitstoot. Dit heeft geen merkbaar effect op de hedendaagse klimaatverandering, die veel sneller verloopt dan veranderingen in het geologische verleden.

