|
|
De gevoeligste röntgensatelliet onderzoekt hete objecten in het heelal
De Europese XMM-Newton is de gevoeligste röntgensatelliet die ooit in een baan om de aarde is gebracht. De ESA-satelliet is gelanceerd op 10 december 1999 en bevat drie röntgentelescopen en een optische monitor. XMM-Newton is in staat om zowel gedetailleerde röntgenafbeelingen te maken als de röntgenspectra van de straling te analyseren. De satelliet beschikt over maar liefst drie telescopen met elk 58 in elkaar geneste spiegels.
Twee van de röntgentelescopen aan boord van XMM-Newton bevatten een röntgenspectrometer, ontwikkeld onder leiding van SRON, de RGS (Reflectietralie Spectrometer). Die spectrometers nemen een deel van het röntgenlicht en rafelen het uiteen in straling van 0,5 tot 3,8 nanometer (ter vergelijking, zichtbaar licht varieert van 400 tot 800 nanometer). Dit spectrum geeft gedetailleerde informatie over de hete gassen die de straling produceren. Aan de spectrale lijnen is de gassamenstelling te zien. Ook de druk, temperatuur en de snelheden van de gassen zijn uit de spectra af te leiden.
De ruimtemissie draagt bij aan het oplossen van een groot aantal kosmische raadsels, van zwarte gaten en exploderende sterren tot het ontstaan van kosmische structuren. De satelliet levert een schat aan informatie op over hete gassen in de ruimte, bijvoorbeeld de corona's van sterren en hete clusters van sterrenstelsels. De gevoelige spectrometers zijn ook in staat om de snelheid waarmee de hete gassen ten opzichte van de aarde bewegen te bepalen. |
|
;)